ภาพจากพันทิพย์ โดยคุณเป็นอุ

หากจะเอ่ยถึง ?พญานาค? สัตว์ในเทพนิยาย ซึ่งทุกคนคงนึกถึงเมืองแห่งพญานาค คือ ?จังหวัดหนองคาย? ที่มี ?บั้งไฟพญานาค? เป็นปรากฏการณ์ประหลาดเกิดขึ้นในวันคืนออกพรรษาของทุ ก ๆ ปี จนเป็นที่โด่งดังขึ้นชื่อลือชาไปไกลยังต่างประเทศ ทำให้มีนักท่องเที่ยวจากทั่วสารทิศ หลั่งไหลเดินทางไปพิสูจน์ความลี้ลับเพื่อหาคำตอบกันเ ป็นจำนวนมาก

?ปริศนา? หรือ ?ตำนาน? ความเชื่อเกี่ยวกับ ?พญานาค? มิได้เกิดขึ้นเฉพาะที่จังหวัดหนองคายเท่านั้น แต่มีความเชื่อมโยงไปยังพื้นที่หรือแหล่งน้ำที่สำคัญ หลายแห่งในจังหวัดตามลุ่มน้ำโขงในภาคอีสาน รวมไปถึงที่ ?เมืองคำชะโนด? ซึ่งอยู่ใน อ.บ้านดุง จ.อุดรธานี เป็นอีกแห่งหนึ่งที่มีเรื่องราวตำนานท้องถิ่นเกี่ยวก ับ ?พญานาค? นั่นคือ ?วังนาคินทร์? นอกจากนี้ ?คำชะโนด? ยังบ่งบอกถึง ความลี้ลับและเรื่องเล่าขานต่าง ๆ อีกมากมายที่หลายอย่างไม่สามารถพิสูจน์ได้

?เกาะคำชะโนด? ที่กล่าวถึงนี้มีลักษณะเป็นทุ่งนาโล่งกว้าง มีลักษณะเป็นป่าดงดิบประมาณ 20 กว่าไร่ โดยมีต้นไม้หลักคือ ไม้ชะโนด ลักษณะเป็นต้นไม้ที่มีลักษณะเป็นลูกผสมระหว่างต้นตาล ต้นมะพร้าว และต้นหมาก ลำต้นสูงโดดเด่นเป็นสง่า ?เมืองคำชะโนด? หรือ ?วังนาคินทร์? เป็นที่ตั้งของ ?วัดสิริ สุทโธ? มีศาลาที่ประดิษฐานของ ?เจ้าปู่ศรีสุทโธ? หรือ ?สุทโธนาค? และ ?เจ้าย่าปทุมมา? กลางป่าคำชะโนดมีบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งในตำนานนั่นคือ ทางขึ้นลงระหว่างเมืองบาดาลกับโลกมนุษย์ของเหล่าพญาน าคที่พระอินทร์ประทานให้

สำหรับเหตุที่เชื่อว่าบ่อน้ำแห่งนี้เป็นบ่อน้ำศักดิ์ สิทธิ์ เนื่องจากน้ำในบ่อน้ำแห่งนี้ไม่เคยแห้งลง โดยจะรักษาระดับอยู่เท่าเดิมตลอดทั้งปี และเคยมีคนเอาไม้ไผ่ 2 ลำมาต่อกันหยั่งลงไปดูความลึกของน้ำแต่หยั่งไม่ถึง จึงเชื่อกันว่า น้ำในบ่อนี้จะไปทะลุที่สะดือแม่น้ำโขง หรือบริเวณวัดอาฮงศิลาวาส จ.หนองคาย ซึ่งในปัจจุบัน ?วังนาคินทร์? แห่งนี้ ยังมีความพิเศษอีกประการหนึ่งคือ มีลักษณะเป็นเกาะที่ลอยน้ำ แม้รอบ ๆ เกาะรวมถึงทางเดินพญานาคจะถูกน้ำท่วม แต่ ?เมืองคำชะโนด? แห่งนี้ไม่เคยถูกน้ำท่วมเลยแม้แต่ครั้งเดียว เพราะเมื่อน้ำขึ้นเกาะคำชะโนดแห่งนี้ก็จะลอยตามน้ำไป ด้วย

นอกจากนี้ บริเวณวัดสิริสุทโธ ยังเคยมีรอยซึ่งชาวบ้านเชื่อกันว่าเป็นรอยพญานาคปราก ฏให้เห็นบ่อยครั้ง โดยเกิดขึ้นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2527 มีรอยพญานาคขนาดกว้างประมาณ 60-70 ซม. คล้ายลักษณะงูเลื้อย เกิดขึ้นทั่วบริเวณวัด ครั้งที่ 2 เกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2537 และครั้งล่าสุดเกิดขึ้นในวันขึ้น 9 ค่ำเดือน 11 ปี พ.ศ. 2549 โดยเกิดขึ้นรอบศาลาวัด ซึ่งเป็นเรื่องน่าแปลกอีกเรื่องหนึ่งที่ชาวบ้านละแวก นี้เล่าให้ฟัง เมื่อปี 2532 ?ป่าคำชะโนด? กลายเป็นสถานที่เลื่องชื่อชั่วข้ามคืน นั่นเพราะเรื่องเล่าที่ว่ามี ?ผีจ้างหนัง? โดยเมื่อบริษัทหนังเร่ชื่อก้องแห่งภาคอีสาน ถูกว่าจ้างจากใครคนหนึ่ง ให้ไปฉายหนังกลางแปลงในหมู่บ้านวังทอง ด้วยจำนวนเงิน 4,000 บาท แต่มีข้อแม้คือ ต้องฉายจบแค่ตี 4 ของวันใหม่ และให้ออกจากหมู่บ้านก่อนฟ้าสาง โดยห้ามหันหลังกลับมามอง พอหนังเริ่มฉายตั้งแต่หัวค่ำ ตอนนั้นไม่มีผู้คนมาดูเลย พอ 3 ทุ่ม กลับมีคนมาดูจำนวนมาก และที่แปลกก็คือ ผู้หญิงจะนุ่งขาวห่มขาวนั่งอยู่ด้านหน้า ส่วนผู้ชายใส่เสื้อผ้าสีดำนั่งอีกข้าง และทั้งหมดก็นั่งกันสงบเรียบร้อยเหมือนไม่มีการเคลื่ อนไหวตัวเลย ยิ่งกว่านั้นไม่ว่าจะฉายหนังอะไร ก็ไม่มีการส่งเสียงเอะอะเหมือนหนังกลางแปลงทั่วไป รวมทั้งในงานไม่มีร้านขายของกินของใช้ แม้แต่ร้านขายบุหรี่ก็ไม่มี พอถึงตี 4 ก็พบว่า ผู้คนที่นั่งดูหนังอยู่ทั้งหมดได้หายไปอย่างรวดเร็ว และพอฟ้าสางกลับพบว่า สถานที่ฉายหนัง เป็นพื้นที่ป่าโล่ง ไม่มีบ้านเรือนคนอยู่เลย? คำเล่าขานของเจ้าของบริษัทหนังแห่งหนึ่งใน จ.อุดรธานี กล่าว

นายพงษ์ธวัช ทองพูลสวัสดิ์ นายกเทศมนตรีเมืองบ้านดุง จ.อุดรธานี กล่าวว่า จากตำนานความเชื่อที่ถูกเล่าขานต่อกันมาหลายชั่วอายุ คนของชาวบ้านดุง กลายมาเป็นพิธีการของสังคมระดับอำเภอ เป็นประเพณีที่ต้องปฏิบัติและสืบทอดความคงอยู่ ของการเคารพนับถือ ?เจ้าปู่พญาศรี สุทโธ? ที่เชื่อว่าเป็นเทพศักดิ์สิทธิ์ จะช่วยดลบันดาลให้พ้นทุกข์ภัย เป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้านดุงให้ดำรงตน เป็นคนใจบุญสุนทาน ครองตนครองเรือนอยู่ในศีลธรรมอันดีงาม และก่อเกิดเป็นประเพณีการบวงสรวง ?เจ้าปู่พญาศรีสุทโธ? ขึ้นเป็นประจำทุกปีเรื่อยมา

ในปี 2550 เทศบาลเมืองบ้านดุง ได้กำหนดจัดงานแสดง ?แสง-สี-เสียง เปิดตำนานนาคาคำชะโนด? ขึ้นอย่างยิ่งใหญ่อลังการกว่าทุกครั้งที่ผ่านมา โดยจัดระหว่างวันที่ 27 ธ.ค. 2550-วันที่ 1 ม.ค. 2551 ณ สนามทุ่งศรีเมืองอำเภอบ้านดุง เพื่อเป็นการสืบสานงานประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่น รวมทั้งส่งเสริมการท่องเที่ยวที่เป็นการมาเยือนที่ท้ าพิสูจน์ความลี้ลับของตำนาน ?เมืองพญานาค? และ ?ผีจ้างหนัง? ตลอดจนเป็นการฉลองศาลหลักเมืองเจ้าปู่ศรีสุทโธ และหารายได้สนับสนุนกิจการกาชาด กิจการที่เป็นสาธารณประโยชน์ของอำเภอและเทศบาลด้วย